Koraalbleking Biologie
Verhoogde zeewatertemperaturen in combinatie met sterk zonlicht veroorzaken thermische stress bij koralen. Deze stress kan verstoring van de normale fotosynthetische processen in de zooxanthellae van het koraal veroorzaken, wat leidt tot koraalbleking.
Wanneer een koraal gebleekt is, zal de kolonie een glanzend wit uiterlijk hebben omdat de poliepen vrij zijn van de zoöxanthellen en daarom transparant zijn. Een gebleekt koraal is levend maar functioneert met minder dan 95% van zijn voedingsbron. Koralen kunnen enkele dagen of maanden overleven zonder hun zoöxanthellen, maar hun vermogen om te overleven hangt af van het niveau en type stress en de gevoeligheid van het koraal. Als stressoren aanhouden, kunnen koralen verhongeren en sterven. Als stressoren niet aanhouden, kunnen de koralen zoöxanthellen terugkrijgen en herstellen. Echter, zelfs als koralen het bleken overleven, kunnen ze sub-letale effecten ondervinden, zoals verminderde koraalgroei en reproductie en verhoogde vatbaarheid voor ziekten.
Bron: National Oceanic and Atmospheric Administration
Variaties in bleekgevoeligheid
Koralen verschillen sterk in hun gevoeligheid voor verbleking. Historisch gezien volgde het risico op verbleking een vrij consistent patroon, waarbij complexe, vertakte koralen over het algemeen kwetsbaarder waren en massieve soorten, met name die met vlezige poliepen, een grotere weerstand vertoonden. ref Dit patroon is echter niet langer consistent. De gevoeligheid varieert nu per rifregio en wordt sterk beïnvloed door eerdere verblekingsgeschiedenis. ref Tijdens de koraalverbleking in het Mesoamerikaanse rif van 2015-2017 bijvoorbeeld, stierven sommige vertakkende soorten Acropora waren minder vatbaar voor verbleking dan verschillende soorten massief koraal. ref
Index voor de ernst van koraalverbleking bij verschillende soorten in het Mesoamerikaanse rifstelsel tijdens de verblekingsperiode van 2015-2017. Bron: Muniz-Castillo et al. 2024
De gevoeligheid van koraalriffen voor verbleking kan ook variëren afhankelijk van de omstandigheden waaraan een rif zich heeft aangepast, de soortensamenstelling en de rifzonering. ref Koralen op rifvlaktes kunnen bijvoorbeeld vaak veel hogere watertemperaturen verdragen dan kolonies van dezelfde soort die op rifhellingen leven. Binnen riffen varieert de gevoeligheid voor verbleking ook afhankelijk van de grootte van de kolonie en de mate van stress. ref En twee kolonies van dezelfde soort kunnen verschillende reacties op stress vertonen.
Het type zoöxanthellen kan ook de gevoeligheid voor verbleking beïnvloeden. Verschillende soorten zoöxanthellen (uit het geslacht Symbiodiniacea), voorheen aangeduid als “clades”, ref hebben verschillende gevoeligheden voor stressoren. Hun paring met gastheerkoralen beïnvloedt daarom het vermogen van het koraal om beter bestand te zijn tegen hogere temperaturen. Koralen met hittebestendige symbionten hebben echter de neiging om langzamer te groeien, ref Dat is wellicht een van de redenen waarom langzamer groeiende koraalsoorten soms beter bestand zijn tegen thermische stress.