Verontreiniging
Hoewel riffen kunnen bestaan in water met een wisselende kwaliteit, gedijen de meeste in een smal bereik van voedingsstoffenarm en helder water. De effecten van mariene vervuiling op koraalriffen zijn al sinds de jaren 1980 gedocumenteerd en worden in verband gebracht met lozingen van rioolwater en afspoeling van landbouwgrond uit stroomgebieden die grenzen aan de riffen. ref Vervuiling heeft directe gevolgen voor riffen (bijvoorbeeld toxiciteit, verstikking door sediment) en vergroot bovendien de kwetsbaarheid van koraalriffen voor andere stressfactoren. ref
Traditioneel worden de gevolgen van afvalwatervervuiling geassocieerd met de menselijke gezondheid, maar de schadelijke effecten van afvalwatervervuiling op het leven in zee – en de indirecte gevolgen daarvan voor de mens – mogen niet over het hoofd worden gezien. Afvalwater transporteert ziekteverwekkers, voedingsstoffen, verontreinigingen en vaste stoffen naar de oceaan, wat kan leiden tot koraalverbleking en ziekte en sterfte onder koraal, vissen en schaaldieren. Afvalwatervervuiling kan ook de temperatuur, pH-waarde, het zoutgehalte en het zuurstofgehalte van de oceaan veranderen, waardoor biologische processen en de fysieke omgeving die essentieel is voor het leven in zee worden verstoord. Neem bijvoorbeeld de Online cursus afvalwatervervuiling Om meer te weten te komen over hoe afvalwatervervuiling de gezondheid van de oceaan en de mens bedreigt, en welke strategieën en oplossingen er beschikbaar zijn om afvalwatervervuiling in de oceaan te verminderen.
Landgebonden bronnen van vervuiling als bedreiging voor koraalriffen. Foto © NOAA 2023
Andere bronnen van vervuiling van koraalriffen zijn landgebonden vervuiling die verband houdt met menselijke activiteiten zoals landbouw, mijnbouw en kustontwikkeling, wat leidt tot de lozing of uitloging van schadelijke sedimenten, verontreinigende stoffen en voedingsstoffen. Vervuiling op zee die verband houdt met commerciële, recreatieve en passagiersschepen kan ook een bedreiging vormen voor riffen door het lozen van verontreinigd bilgewater, brandstof, ruw rioolwater en vast afval, en door het verspreiden van invasieve soorten.
Sociaal-economische effecten
Wereldwijd kost de directe impact van de vervuiling van oceaanwater op mensen naar schatting 16.4 miljard dollar (2018 USD) aan jaarlijkse economische verliezen. ref
Ziekteverwekkers uit menselijke uitwerpselen verspreiden ziekten via verontreinigd drinkwater, voedsel dat is verbouwd op verontreinigde grond, vis die is gevangen in verontreinigd water en door te baden en te recreëren in vervuild water. ref Deze kunnen leiden tot infectieziekten, toename van antibioticaresistentie, ref vergiftiging door zware metalen en verontreinigende stoffen die aanleiding geven tot bezorgdheid (CEC's).
Managementstrategieën
Onderzoek toont aan dat koraalriffen veerkrachtiger zijn in gebieden waar landgebonden vervuiling laag is. Deze gebieden herstellen doorgaans sneller en met meer biodiversiteit dan gebieden die worden beïnvloed door slechte waterkwaliteit. ref Passende landgebruikpraktijken zijn cruciaal voor het beheer van stroomgebieden om ervoor te zorgen dat het transport van sediment, voedingsstoffen en andere verontreinigende stoffen naar koraalriffen tot een minimum wordt beperkt. Het uitvoeren van stroomgebiedbeheerstrategieën en stroomgebiedplanning is een cruciale verantwoordelijkheid voor koraalrifbeheerders.
Het Hui O Ka Wai Ola (Association Of The Living Waters) burgerwetenschappelijk waterkwaliteitsbemonsteringsprogramma meet kustwateren op verontreinigende stoffen die de koraalriffen en de menselijke gezondheid in Hawaï kunnen schaden. De verzamelde monsters en gegevens worden gebruikt voor besluitvorming rond waterkwaliteitsnormen en beheerplannen. Foto © Bill Rathfon
De belangrijkste soorten strategieën die koraalrifbeheerders kunnen inzetten om de impact van stroomgebieden op koraalriffen te verminderen, zijn onder meer:
- Erosie/sedimentreductie — Inclusief herbebossing van oevergebieden, contourbewerking, terrassen, rotatiebegrazing/teelt, het vermijden van overbevolking van grazende dieren, begroeide greppels, wegdrainage en sedimentvallen (bezinkvijvers, wetlands, enz.). Planning en ontwerp die het natuurlijke hydrologische regime in stand houden, kunnen veel erosieproblemen voorkomen.
- Riolering en regenwaterbeheer — In sommige gevallen kan het uitbreiden van lozingspunten verder uit de kust of in dieper water de lokale impact verminderen door grotere verdunning. Waar er geen gecentraliseerde behandelingsdiensten zijn, kunnen gemeenten en huiseigenaren worden geholpen/aangemoedigd om septische systemen te onderhouden en beerputten om te bouwen tot septische systemen wanneer dat mogelijk is. Casestudy Bonaire geeft een voorbeeld van deze stroomgebiedstrategie.
- Chemische input uit de landbouw verminderen — Koraalrifbeheerders kunnen beheerders van stroomgebieden helpen om samen met landeigenaren inzicht te krijgen in de financiële en economische gevolgen van inefficiënt gebruik van meststoffen. Ook kunnen ze advies geven over optimale soorten meststoffen en toepassingstechnieken.
- Communautaire betrokkenheid — Koraalrifbeheerders kunnen de achterban voor verbeterd stroomgebiedbeheer vergroten door middel van voorlichtings- en educatieprogramma's die gericht zijn op belanghebbenden bij het rif. Monitoringprogramma's of participatieve beheeractiviteiten (zoals schoonmaakdagen voor stroomgebieden of 'adopt-a-reef'-programma's) waarbij leden van de gemeenschap betrokken zijn, zijn een geweldige manier om belanghebbenden te betrekken en een gevoel van rentmeesterschap te creëren.